Chế độ Bảo hiểm xã hội một lần: Thay đổi quy định và ảnh hưởng đến người lao động

Chế độ Bảo hiểm xã hội một lần: Thay đổi quy định và ảnh hưởng đến người lao động

Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội mới nhất đã được Chính phủ trình Quốc hội, điều chỉnh quy định về chế độ Bảo hiểm xã hội một lần. Bài viết này sẽ giới thiệu về các điều chỉnh mới và tác động của chúng đến người lao động.

Chốt 2 phương án

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) vừa hoàn chỉnh Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi và trình lại Quốc hội. Trong dự thảo này, quy định về chế độ BHXH một lần với trường hợp người lao động nghỉ việc và không đóng tiếp sau 12 tháng đã được điều chỉnh, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến góp ý của các uỷ ban thuộc Quốc hội (Điều 70).

Đề xuất sửa đổi quy định về BHXH một lần thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận, người lao động.

Phương án 1: Điều kiện và quyền lợi

Theo phương án này, người lao động sau 12 tháng không đóng tiếp BHXH được nhận BHXH một lần khi đạt các điều kiện sau:

  • Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày luật này có hiệu lực thi hành (dự kiến từ ngày 1/1/2025), sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc (nghỉ việc), không tham gia BHXH tự nguyện, có thời gian đóng chưa đủ 20 năm và có yêu cầu được nhận BHXH một lần.

Phương án 2: Điều kiện và quyền lợi

Theo phương án này, người lao động sau 12 tháng không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc (nghỉ việc), không tham gia BHXH tự nguyện, có thời gian đóng chưa đủ 20 năm và có yêu cầu nhận BHXH một lần thì được giải quyết một phần; nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng BHXH còn lại được bảo lưu để người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ BHXH về sau.

Tác động đến người lao động

Nếu phương án 1 như trên được Quốc hội thông qua, từ thời điểm Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực (dự kiến ngày 1/1/2025), người tham gia BHXH mới sẽ không còn được hưởng chế độ BHXH một lần sau khi nghỉ việc và dừng đóng 12 tháng. Chế độ BHXH một lần trong tuổi lao động chỉ áp dụng với người đã, đang và sẽ tham gia BHXH từ nay tới hết ngày 31/12/2024 (áp dụng với khoảng 17,5 triệu người đang tham gia BHXH).

Đánh giá và tiếp tục nghiên cứu

Bộ LĐ-TB&XH cho rằng, phương án 1 trên kế thừa quy định về BHXH một lần hiện áp dụng cho những người lao động tham gia BHXH theo luật hiện hành (tức được bảo lưu thời gian đóng hoặc nhận BHXH một lần sau khi nghỉ việc, dừng đóng). Bên cạnh đó, cũng bổ sung thêm nhiều quyền lợi cho người bảo lưu thời gian đóng BHXH thay vì nhận một lần. Kể từ ngày luật sửa đổi có hiệu lực (năm 2025), người tham gia BHXH mới sẽ bắt buộc phải bảo lưu thời gian đóng sau khi nghỉ việc cho tới đủ tuổi nghỉ hưu, chế độ BHXH một lần chỉ còn áp dụng với một số trường hợp như ra nước ngoài định cư, tới tuổi nghỉ hưu chưa đủ thời gian đóng để nhận lương hưu, mắc bệnh hiểm nghèo.

Về mức hưởng BHXH một lần, thời gian đóng BHXH trước năm 2014, mỗi năm đóng được tính hưởng bằng 1 tháng lương tính đóng BHXH; thời gian đóng sau năm 2014, mỗi năm đóng được tính hưởng bằng 2 tháng lương tính đóng. Người tham gia BHXH tự nguyện khi rút BHXH một lần chỉ được nhận phần tiền mình đóng, không được nhận phần tiền nhà nước hỗ trợ đóng.

Bộ LĐ-TB&XH cho biết, sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, tham vấn rộng rãi ý kiến người dân, người lao động liên quan tới sửa đổi quy định về BHXH một lần.

Trước đó, cho ý kiến vào Dự thảo Luật BHXH sửa đổi, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo dự luật đánh giá tác động, cân nhắc kỹ lưỡng và bao quát trong việc sửa đổi, bổ sung những quy định về hưởng BHXH một lần.

Ủy ban Xã hội của Quốc hội đề nghị Chính phủ cần tiếp tục phối hợp với các cơ quan, địa phương, tổ chức chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền, phổ biến về quy định BHXH một lần; tham vấn công chúng rộng rãi hơn về các phương án

[question] Phương án nào đề xuất trong Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) cho phép người lao động nhận BHXH một lần sau khi nghỉ việc và không đóng tiếp BHXH?,Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đề nghị Chính phủ nên tăng cường công tác nào liên quan đến việc sửa đổi quy định về BHXH một lần?