Chính sách tài khóa - Đòn bẩy hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Chính sách tài khóa - Đòn bẩy hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh chính sách tiền tệ hạn chế, chính sách tài khóa cần đóng vai trò quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Đa dạng hóa xuất khẩu và nâng cao hiệu suất đầu tư công cũng là các biện pháp cần được chú trọng.

Rủi ro đến từ cả trong nước và bên ngoài

Theo báo cáo điểm lại tình hình kinh tế tháng 8/2023 của Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam đang đối mặt với nhiều rủi ro gia tăng trong thời gian tới. Từ bên ngoài, tăng trưởng kinh tế thấp hơn dự kiến ở các nền kinh tế phát triển và sự giảm sức cầu từ Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến khu vực xuất khẩu của Việt Nam, chiếm khoảng 50% GDP. Các biến động trên thị trường tài chính toàn cầu cũng có thể tạo ra căng thẳng trong hệ thống ngân hàng toàn cầu, khiến các nhà đầu tư tránh rủi ro và không khuyến khích đầu tư, bao gồm cả đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Chính sách tiền tệ thắt chặt ở các nền kinh tế phát triển cũng có thể tạo ra áp lực về tỷ giá đối với đồng nội tệ. Đồng thời, căng thẳng địa chính trị và thiên tai có thể làm gia tăng rủi ro cho Việt Nam, bao gồm cả nguy cơ tăng giá lương thực, thực phẩm và nhiên liệu.

Khó khăn trong nước

Trong nước, khu vực tài chính đang đối mặt với nhiều rủi ro và nguy cơ dễ tổn thương. Tổng cầu yếu đi và tăng trưởng kinh tế giảm xuống dưới mức tiềm năng. Tuy nhiên, dư địa để nới lỏng chính sách tiền tệ đã không còn nhiều. Theo WB, "Nhu cầu tín dụng vẫn tiếp tục ở mức thấp mặc dù lãi suất đã giảm, việc cắt giảm lãi suất thêm nữa chưa chắc đã đem lại hiệu ứng mong muốn nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Bên cạnh đó, cắt giảm lãi suất sẽ làm tăng chênh lệch lãi suất với các thị trường trên toàn cầu, có khả năng gây áp lực cho tỷ giá".

Hiện tại, lãi suất tại các ngân hàng đã giảm mạnh và tiếp tục giảm. Mặt bằng lãi suất huy động đã giảm so với đầu năm, với lãi suất phổ biến cho kỳ hạn 1 năm khoảng 6,3-7,8%/năm. Tuy nhiên, tỷ giá đã tăng 1,17% so với đầu năm và 1,65% so với thời điểm đáy của năm nay. Các chuyên gia cho rằng, nếu tỷ giá và lãi suất tiếp tục diễn biến theo xu hướng này, khó có kỳ vọng về việc Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hạ lãi suất điều hành.

Chú trọng chính sách tài khóa

Trong bối cảnh chính sách tiền tệ hạn chế, TS. Nguyễn Hữu Huân - giảng viên Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh - cho rằng, để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Chính phủ cần tập trung vào chính sách tài khóa nhiều hơn. Ông cũng đề xuất ưu tiên sử dụng các biện pháp tài khóa như đẩy nhanh đầu tư công, tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng, phát triển nhà ở xã hội, bổ sung/xây dựng mới các trường học công, và kích cầu thông qua trợ cấp an sinh xã hội và nâng mức thu nhập chịu thuế.

PGS,TS. Phạm Thế Anh - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân - cũng đồng ý rằng chính sách tài khóa cần được chú trọng. Ông cho rằng, chính sách tiền tệ đã "quá sức" và cần phải xem xét lại việc kết hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Ông cũng nhấn mạnh rằng cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách doanh nghiệp nhà nước cũng là các yếu tố quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đòn bẩy hỗ trợ tăng trưởng

Theo TS. Nguyễn Đình Cung - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, chính sách tài khóa cần đóng vai trò chủ đạo để đảm bảo ngân sách đầu tư năm 2023 được triển khai tốt hơn. Nâng cao hiệu quả đầu tư công và đẩy nhanh tiến độ các dự án cơ sở hạ tầng cũng là các biện pháp quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng. Các cấp chính quyền cần xác định chỉ tiêu giải ngân đầu tư và đảm bảo hiệu lực thực thi, tập trung cao độ để giải ngân các chương trình đầu tư quan trọng của quốc gia. Ngoài ra, đa dạng hóa xuất khẩu và cải thiện hiệu suất hoạt động của hệ thống an sinh xã hội cũng là các biện pháp cần được chú trọng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Trong trung hạn, chính sách tài khóa cũng có thể giúp nâng cao tính bền vững cho tăng trưởng kinh tế. Cơ chế sản xuất và tiêu dùng xanh có thể giúp n

[question] Tại sao chính sách tài khóa cần đóng vai trò chủ đạo trong hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam?,Các biện pháp tài khóa nào có thể được sử dụng để thúc đẩy tổng cầu và hỗ trợ tăng trưởng?