Chuyển đổi chính sách hỗ trợ doanh nghiệp: Giảm thuế thay vì lãi suất

Gói hỗ trợ lãi suất 2% đang gặp khó khăn trong việc giải ngân, do đó, đề xuất chuyển số tiền chưa được sử dụng sang chính sách giảm thuế được đánh giá là phù hợp hơn.

Chính sách hỗ trợ lãi suất 2%

Chính sách hỗ trợ lãi suất 2% theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP về hỗ trợ lãi suất từ ngân sách Nhà nước (NSNN) có hiệu lực từ tháng 5/2022, đã được triển khai một cách nỗ lực để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân của gói này vẫn rất thấp.

Số liệu giải ngân

Theo số liệu đến cuối tháng 10/2023, chỉ có 873 tỷ đồng đã được giải ngân (chỉ đạt hơn 2,3% so với mục tiêu 40.000 tỷ đồng). Mục tiêu của gói hỗ trợ này là giúp doanh nghiệp và người dân giảm chi phí kinh doanh, khôi phục sản xuất và kích thích kinh tế. Tuy nhiên, việc giải ngân đầy đủ theo quy định của Nghị quyết số 43/2022/QH15 là không khả thi.

Ý kiến của Phó Tổng thư ký Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Phó Tổng thư ký Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), ông Đậu Anh Tuấn cho biết: "Chính sách hỗ trợ 2% lãi suất đang hướng đến khách hàng có khả năng phục hồi, rõ ràng các ngân hàng thương mại (NHTM) sử dụng tiền hỗ trợ từ ngân sách cho vay thương mại mà bảo đảm 'có khả năng phục hồi' - chắc là rất rủi ro. Ngoài ra, tâm lý của doanh nghiệp cũng ngại tình trạng thanh tra, kiểm tra sau khi vay, chúng tôi từng được biết, có những doanh nghiệp đã hoàn thành hồ sơ vay rồi, nhưng sau khi có phân tích là có thể có khả năng kiểm tra thì lại thôi".

Khảo sát của VCCI

Theo khảo sát của VCCI, chỉ có 29,5% doanh nghiệp biết đến chính sách này, trong đó có khoảng 2% doanh nghiệp đã nhận được khoản vay theo Chương trình hỗ trợ lãi suất 2%; 56,7% doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục tiếp cận khoản vay theo gói hỗ trợ 2%. Đa số các doanh nghiệp than phiền rằng điều kiện cho vay khó khăn là trở ngại lớn nhất đối với việc tiếp cận gói hỗ trợ lãi suất 2%.

Nghị quyết 43/2022/QH15

Nghị quyết 43/2022/QH15 quy định tiêu chí cứng là "có khả năng phục hồi", đây là điều kiện để được hưởng chính sách ưu đãi này. Tuy nhiên, cả NHTM và doanh nghiệp đều gặp khó khăn trong việc xác định "có khả năng phục hồi" là gì, do đó rất khó thực hiện.

Ý kiến của ông Đoàn Quang Lê, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Trung Đô

Ông Đoàn Quang Lê, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Trung Đô cho biết: "Việc triển khai cho vay hỗ trợ lãi suất có nhiều mâu thuẫn. Chính sách hỗ trợ lãi suất 2% hướng tới đối tượng doanh nghiệp khó khăn, báo cáo tài chính phải đi xuống... Nhưng nếu doanh nghiệp sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, ngân hàng lại không mặn mà cho vay bởi nguy cơ nợ xấu".

Khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu về thủ tục hành chính

Nhiều doanh nghiệp than phiền rằng đối tượng thụ hưởng gói hỗ trợ này gặp khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu về thủ tục hành chính. Thời gian hỗ trợ ngắn không giải quyết được các khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải. Đối với khách hàng là hộ kinh doanh, việc không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và không đáp ứng đủ điều kiện để được hỗ trợ lãi suất càng làm cho việc tiếp cận gói hỗ trợ trở nên khó khăn hơn.

Ý kiến của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN)

Trong cuộc họp báo Chính phủ gần đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), ông Đào Minh Tú cho biết quá trình giải ngân gói hỗ trợ lãi suất 2% không như mong đợi do nhiều nguyên nhân (do quy định chưa sát, điều kiện thực tiễn đã thay đổi,...). "NHNN đã nhiều lần báo cáo, nên chuyển nguồn này sang các chính sách khác, những lĩnh vực đang thiếu vốn để tận dụng nguồn lực đang dư", ông Đào Minh Tú chia sẻ.

Đề xuất chuyển số tiền chưa được giải ngân sang chính sách giảm thuế

Trong Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV gần đây, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng đã đề xuất chuyển số tiền chưa được giải ngân của gói hỗ trợ lãi suất 2% sang chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) và các chính sách hỗ trợ khác. Ông Dũng cũng thừa nh [question] Tại sao việc giải ngân gói hỗ trợ lãi suất 2% đang gặp khó khăn?,Chính sách giảm thuế được đề xuất như thế nào để hỗ trợ doanh nghiệp?