CPTPP: Thủy sản Việt Nam và cơ hội đối mặt với thách thức

Sau 5 năm tham gia CPTPP, ngành thủy sản Việt Nam đã tận dụng ưu đãi thuế quan và tăng xuất khẩu vào các nước thành viên. Tuy nhiên, còn nhiều thách thức và rào cản cần vượt qua.

CPTPP: Thủy sản Việt Nam và cơ hội đối mặt với thách thức

Sau 5 năm tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), ngành thủy sản Việt Nam đã có nhiều thay đổi tích cực nhờ tận dụng ưu đãi thuế quan trong thương mại với các nước thành viên. Tuy nhiên, việc gia tăng xuất khẩu cũng đồng thời đối mặt với không ít thách thức và rào cản.

Tận dụng cơ hội xuất khẩu

Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (Vasep), kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang các nước thành viên CPTPP đã tăng từ 2,2 tỷ USD lên 2,9 tỷ USD vào năm 2022 và dự kiến đạt khoảng 2,4 tỷ USD trong năm 2023. CPTPP đứng thứ hai về tỷ trọng tăng trưởng mạnh sau Trung Quốc. Từ việc chiếm 25% xuất khẩu thủy sản của Việt Nam vào năm 2018, nhóm thị trường CPTPP dự kiến sẽ chiếm gần 27% vào năm 2023.

Sau 5 năm tham gia CPTPP, xuất khẩu thủy sản đã có những thay đổi đáng kể. Đặc biệt, xuất khẩu vào các nước thành viên CPTPP như Canada, Chile, Peru, Singapore, Malaysia, Australia đã tăng mạnh hơn so với các thị trường khác. Thị phần của thủy sản Việt Nam tại các thị trường này đã tăng rõ nét, cho thấy sự cạnh tranh đã được hỗ trợ nhờ hiệp định CPTPP.

Ví dụ, tại Canada, thủy sản là mặt hàng có thế mạnh nhất của Việt Nam. Thị phần tăng từ 7-8% lên 10%, trong đó riêng tôm tăng từ 18% lên 25% và đứng đầu; cá ngừ cũng tăng từ 6% lên 11% và đứng thứ ba vào năm 2023. Tại Australia, tôm Việt Nam chiếm thị phần áp đảo 70%, tăng gần gấp đôi so với 32% trước khi ký hiệp định.

Ngoài việc tăng xuất khẩu, ngành thủy sản cũng đang tăng nhập khẩu để gia công, chế biến và xuất khẩu đi các nước trong nhóm CPTPP cũng như tiêu thụ trong nước. Sự hòa nhập còn thể hiện ở việc nâng cao chất lượng, năng suất chế biến xuất khẩu nhờ đầu tư, hợp tác về công nghệ, kỹ thuật và ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy sản.

Thách thức và rào cản

Bên cạnh những cơ hội, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vào CPTPP cũng đối mặt với không ít thách thức và rào cản.

Từ góc độ thị trường, Vasep đề xuất các giải pháp nhằm tăng sức cạnh tranh khi các nước đối thủ như Ecuador, Ấn Độ có lợi thế về nguồn cung và giá cả và họ cũng có Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với một số nước trong nhóm CPTPP. Ví dụ, Ấn Độ có FTA với Malaysia, Singapore, Nhật Bản, Chile và Australia; Ecuador có FTA với Chile và Peru.

Các biến động trên thế giới như dịch Covid-19, xung đột Nga-Ukraine dẫn đến đứt gãy chuỗi cung ứng, tăng chi phí sản xuất và thiếu nguyên liệu cũng là những thách thức khác mà ngành thủy sản Việt Nam phải đối mặt.

Một thách thức khác là hệ thống logistics cho ngành thủy sản không đáp ứng đủ nhu cầu phát triển. Biến cố trên biển Đỏ gần đây đã cho thấy sự thiếu hụt của ngành logistics Việt Nam, khi các hãng tàu nước ngoài chi phối và độc quyền định giá và tăng giá cước cùng các dịch vụ vận tải.

Theo Vasep, để phát triển thương mại thủy sản trong tương lai, ngành thủy sản cần dựa vào sự phát triển mạnh mẽ của ngành logistics. Mục tiêu lớn là phát triển đội tàu biển Việt Nam và hệ thống cung ứng container lạnh để nâng cao năng lực vận tải container quốc tế của Việt Nam. Chỉ khi đó, ngành thủy sản mới có thể chủ động và có khả năng cạnh tranh cao hơn trong chuỗi cung ứng hàng hóa, đặc biệt là thực phẩm như thủy sản.

Nguồn: Báo CafeF

[question] Những thị trường nào trong CPTPP đã trở thành điểm đến chính cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam?,Ngành thủy sản Việt Nam đối mặt với những thách thức gì sau 5 năm tham gia CPTPP?