Đường sắt Việt Nam đối mặt với thách thức lớn: Thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu trước năm 2050?

Đường sắt Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn khi phải thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu trước năm 2050 theo cam kết về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, việc đầu tư mới gặp nhiều thách thức về vốn và thời gian triển khai.

Đối mặt với cam kết về biến đổi khí hậu

Đường sắt Việt Nam đang đứng trước một thách thức lớn: thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu trước năm 2050. Tuy nhiên, việc đầu tư mới gặp nhiều khó khăn về vốn và thời gian triển khai.

Thách thức về niên hạn sử dụng

Theo Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), hiện nay đầu máy và toa tàu đường sắt Việt Nam đang áp dụng niên hạn sử dụng theo Luật Đường sắt năm 2017. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm quốc tế và đánh giá của các chuyên gia, niên hạn sử dụng này là không hợp lý và gây lãng phí. Do đó, Bộ GTVT đề nghị gia hạn sử dụng đầu máy và toa tàu hết niên hạn theo quy định hiện tại.

Tình hình hiện tại và dự kiến

Theo Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, tính đến ngày 31/12/2022, có tổng cộng 258 đầu máy, 980 toa tàu khách và 4.318 toa tàu hàng đang được khai thác. Tuy nhiên, dự kiến đến ngày 31/12/2025, sẽ có khoảng 114 đầu máy, 1.472 toa tàu hàng và 168 toa tàu khách phải dừng hoạt động.

Thách thức về đầu tư mới

Việc đầu tư mới để thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu đường sắt gặp nhiều khó khăn. Đầu máy và toa tàu của Việt Nam sử dụng khổ đường 1000 mm, không còn sử dụng rộng rãi trên thế giới. Do đó, việc đặt hàng từ nhà sản xuất và triển khai dự án mới mất ít nhất 5 năm. Ngoài ra, việc đầu tư mới cũng đòi hỏi một số lượng lớn vốn.

Cam kết về biến đổi khí hậu

Theo cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26, đến năm 2050, toàn bộ đầu máy và toa tàu phát điện đường sắt phải sử dụng nhiên liệu sạch và không phát thải khí nhà kính. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ các đầu máy và toa tàu hiện có và đầu tư mới đều phải dừng hoạt động và thay thế bằng các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.

Giải pháp đối phó

Để đối phó với thách thức này, Bộ GTVT đã tiến hành thu thập ý kiến về dự thảo nghị định mới liên quan đến niên hạn sử dụng đầu máy và toa tàu. Đề xuất cho phép kéo dài niên hạn sử dụng đến hết ngày 31/12/2030 để tận dụng tối đa các phương tiện đường sắt đã hết niên hạn sử dụng nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và an toàn.

Tuy nhiên, việc kéo dài niên hạn sử dụng cũng gặp nhiều khó khăn. Theo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, nếu quy định niên hạn sử dụng là 40 năm đối với đầu máy và toa tàu khách, 45 năm đối với toa tàu hàng, sẽ có khoảng 114 đầu máy, 1.472 toa tàu hàng và 168 toa tàu khách phải ngừng hoạt động đến ngày 31/12/2025.

Vấn đề vốn và thời gian triển khai

Để thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu trước năm 2050, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam ước tính cần khoảng 10.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiện tại VNR và các doanh nghiệp vận tải đường sắt không có đủ vốn để đầu tư mới và cũng không đủ điều kiện vay vốn từ các tổ chức tín dụng.

Tóm lại, đường sắt Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn khi phải thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu trước năm 2050. Việc đầu tư mới gặp nhiều khó khăn về vốn và thời gian triển khai. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính để đảm bảo hoạt động vận tải đường sắt hiệu quả và bền vững trong tương lai.

Nguồn: Báo CafeF

[question] Bộ GTVT đã trình Chính phủ Dự thảo Nghị định nào?,Cần bao nhiêu vốn để thay thế toàn bộ đầu máy và toa tàu đường sắt sẽ hết niên hạn sử dụng đến năm 2050?