Nhà nước thất thu thuế, doanh nghiệp thủy điện vừa và nhỏ gặp khó khăn về kinh tế

Nhà nước thất thu thuế, doanh nghiệp thủy điện vừa và nhỏ gặp khó khăn về kinh tế

Các doanh nghiệp thủy điện vừa và nhỏ gặp khó khăn về kinh tế

Thiếu công suất và thiệt hại kinh tế

Theo Hiệp hội Nhà đầu tư và Phát triển thủy điện Việt Nam (VHDA), hiện có khoảng 400 nhà đầu tư đã đầu tư trên toàn hệ thống điện quốc gia khoảng 457 nhà máy thủy điện (NMTĐ) vừa và nhỏ, trong đó chiếm phần lớn chủ yếu ở khu vực Tây Nguyên và miền Trung. Tuy nhiên, từ tháng 3/2023 đến nay, các NMTĐ này thường xuyên bị giới hạn công suất và không được phép phát vượt công suất theo hợp đồng mua bán điện đã ký kết và theo giấy phép hoạt động điện lực. Điều này dẫn đến các doanh nghiệp thủy điện vừa và nhỏ gặp thiệt hại nặng nề về kinh tế.

Ông/Bà [Tên] từ Hiệp hội VHDA cho biết: "Chính vì thế, các doanh nghiệp đã phải làm đơn tập thể cầu cứu Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan". Đồng thời, các doanh nghiệp cũng đề nghị EVN và Chính phủ tạo điều kiện để các NMTĐ vừa và nhỏ có thể huy động công suất nhà máy theo cơ chế chi phí để tận dụng nguồn nước dồi dào trong mùa mưa, đảm bảo tăng cung cấp nguồn điện trong hoàn cảnh thiếu điện.

Thiệt hại kinh tế và thuế không thu được

Các NMTĐ vừa và nhỏ gặp khó khăn về kinh tế do không được phép phát vượt công suất lắp máy. Đại diện một doanh nghiệp cho biết, chi phí đầu tư vào các NMTĐ hiện tại khoảng 35-38 tỷ đồng/1MW. Mỗi MW sẽ phát được 3.500 đến 3.800 giờ một năm, tức là mỗi MW sẽ làm ra sản lượng điện 3,5 đến 3,8 triệu kWh trong một năm. Giá bán điện của các NMTĐ vào khoảng 1.150-1.200 đồng/1KW, trong khi giá mua điện từ các nguồn khác là từ 3.800 đến 5.000 đồng/KW. Như vậy, giá thuỷ điện là rẻ nhất. Mỗi MW từ công suất lắp máy sẽ mang lại doanh thu 4-4,5 tỷ đồng trong 1 năm và nộp VAT vào ngân sách 400-450 triệu đồng/năm.

Từ phân tích trên, các NMTĐ công suất lớn sẽ nộp nhiều thuế hơn, trong khi công suất nhỏ sẽ nộp ít. Ngoài ra, các NMTĐ còn phải nộp tiền "cấp quyền khai thác nước mặt" mỗi năm một lần tùy theo công suất nhà máy, và mỗi KW sản lượng trên hóa đơn bán điện cũng nộp thuế Tài nguyên nước và phí Môi trường rừng. Việc các NMTĐ không được phép phát vượt công suất không chỉ ảnh hưởng gì mà còn mang lại lợi ích kinh tế vô cùng to lớn cho cả doanh nghiệp và Nhà nước.

Thiệt hại kinh tế và thuế không thu được có thể lên đến hàng tỷ đồng mỗi năm. Hiệp hội VHDA đánh giá rằng, nếu không có giải pháp kịp thời, các NMTĐ vừa và nhỏ có thể thiệt hại 2-5 tỷ đồng/năm, đồng thời Nhà nước cũng sẽ thất thu một khoản thuế rất lớn từ thuế Thu nhập doanh nghiệp, Thuế VAT và Thuế Tài nguyên nước.

Nguyên nhân giới hạn công suất phát điện

Các NMTĐ vừa và nhỏ bị giới hạn công suất phát điện do một số nguyên nhân. Theo một chuyên gia, công suất phát điện của nhà máy thủy điện phụ thuộc chủ yếu vào cột nước phát điện và lưu lượng qua các tổ máy. Cột nước phát điện và lưu lượng nước có thể thay đổi theo thời gian và mùa. Trong mùa lũ, lưu lượng nước về hồ sẽ tăng, dẫn đến cột nước phát điện và lưu lượng qua tổ máy lớn hơn giá trị thiết kế. Điều này cho phép các NMTĐ có thể phát điện vượt công suất lắp máy từ 0%-20%. Tuy nhiên, việc phát vượt công suất phụ thuộc vào tình hình thời tiết và thuỷ văn.

Để giải quyết vấn đề này, các doanh nghiệp đề nghị EVN và Chính phủ tạo điều kiện để các NMTĐ vừa và nhỏ có thể huy động công suất nhà máy theo cơ chế chi phí và tận dụng nguồn nước dồi dào trong mùa mưa.

[question] Những khó khăn nào mà các doanh nghiệp thủy điện vừa và nhỏ đang gặp phải?,Tại sao việc phát vượt công suất tối đa có thể mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp và Nhà nước?