Nhạy cảm thanh khoản đã tăng lên, ngân hàng chưa giảm mạnh lãi suất

Theo CEO của WiGroup, thanh khoản trung và dài hạn vẫn đang ở mức nhạy cảm và có thể gặp biến động, làm cho hệ thống ngân hàng chưa sẵn sàng để giảm mạnh lãi suất

Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực - Thực phẩm TPHCM, hầu hết các doanh nghiệp trong ngành chế biến lương thực - thực phẩm vẫn đang duy trì sản xuất tốt, nhưng lợi nhuận của họ lại "cực kỳ thấp". Nguyên nhân là do lãi suất vay quá cao và chi phí đầu vào tăng lên. Với lãi suất vay hiện nay vượt quá 10%/năm, việc tồn tại và duy trì hoạt động đã mang lại áp lực lớn, doanh nghiệp chưa thể mơ tới việc kinh doanh có lợi nhuận.

Bà Chi đã chia sẻ rằng ngay cả khi lãi suất vay cao, việc xin vay vốn thực tế cũng không dễ dàng. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn như vậy, chúng ta cần có chính sách linh hoạt. Nếu chúng ta vẫn giữ nguyên các điều kiện vay như trước, doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi tiếp cận vốn.

Để đối phó với tình hình khó khăn của các doanh nghiệp hiện nay trong việc huy động vốn, các chuyên gia đã đề xuất một số giải pháp cần được triển khai ngay. Một trong số đó là ngân hàng tiếp tục giảm mạnh lãi suất cho vay, nhằm cung cấp cơ hội cho doanh nghiệp phục hồi và tồn tại. Mức lãi suất cho vay nên được giảm xuống ngang bằng hoặc thấp hơn so với trước khi tăng, và có thể cao hơn một chút so với mức lạm phát.

Tổng số tiền được cho vay trong nền kinh tế vượt quá tổng số tiền được huy động.

Chuyên gia tài chính Phan Lê Thành Long đã chia sẻ ý kiến rằng, hiện nay ngân hàng đối mặt với khó khăn khi vay và cũng khó khăn khi không cho vay… Sau các đợt tăng lãi suất cuối năm 2022, lãi suất huy động trong hệ thống ngân hàng đã tăng lên. Khi ngân hàng tiếp tục ôm tiền gửi với lãi suất cao và kỳ hạn dài mà không cho vay, điều này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Tuy nhiên, việc cho vay một cách không cẩn thận sẽ gây ảnh hưởng đến tỷ lệ nợ xấu.

Vị chuyên gia tài chính đã dự báo rằng dư địa để hạ lãi suất cũng không còn nhiều, từ nay cho đến cuối năm 2023, có thể Ngân hàng Nhà nước sẽ tiến hành hạ lãi suất điều hành một lần nữa. Tuy nhiên, chúng ta phải tiếp tục quan sát các yếu tố bên ngoài như sức ép từ lạm phát. Mặc dù lạm phát trong năm nay không cao, nhưng chúng ta không thể biết chính xác những gì có thể xảy ra trong tương lai.

Ông Trần Ngọc Báu, CEO của WiGroup, đã phân tích một vấn đề đáng chú ý trong nền kinh tế hiện tại, đó là thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Hiện tại, tổng quan về thanh khoản của hệ thống vẫn ổn định, hỗ trợ khả năng giảm lãi suất thêm 1-2 lần nữa. Trong đó, điều đáng chú ý là lạm phát thấp, tỷ giá không bị ảnh hưởng bởi việc giảm lãi suất và miễn nhiễm với sự chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ ở tất cả các kỳ hạn.

Vì vậy, lãi suất chính sách có tiền đề để giảm, nhưng để cắt giảm lãi suất cho vay một cách hiệu quả, phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng, đặc biệt là thanh khoản của hệ thống.

“Nhìn vào thanh khoản ngắn hạn cực kỳ (qua đêm) và thanh khoản cho các kỳ hạn dưới một tháng, chúng ta có thể thấy tổng thể thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn đang dư thừa nhẹ. Từ cuối tháng 5 cho đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã tiến hành tiêm chất lượng vào hệ thống khoảng 80.000 tỷ đồng thông qua hoạt động thị trường mở (OMO) và sẽ tiếp tục tiêm 30.000 - 40.000 tỷ đồng nữa trong tương lai gần.”

“Vì vậy, thanh khoản sẽ tiếp tục nhận khoảng 110.000 tỷ đồng, kết hợp với việc mua USD. Do đó, thanh khoản trong hệ thống ngân hàng sẽ không phải là vấn đề, và vẫn còn khả năng giảm lãi suất,” ông Báu nói.

Tuy nhiên, lãi suất cho vay hiện tại vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của các doanh nghiệp. Theo CEO của WiGroup, vấn đề nằm ở câu chuyện về huy động và tín dụng, làm cho lãi suất không thể giảm một cách đáng kể. Thứ nhất, mặc dù thanh khoản của hệ thống ngân hàng dư thừa nhưng chỉ dư thừa trong ngắn hạn và đang ở vùng nhạy cảm và không thanh khoản.

Thứ hai, nếu chúng ta chú ý, chúng ta có thể thấy rằng tổng tín dụng vẫn vượt quá tổng huy động trong nền kinh tế. Nếu lãi suất huy động giảm thêm, điều này sẽ làm giảm tăng trưởng huy động trong khi tăng trưởng tín dụng lại tăng cao, dẫn đến khoảng cách rộng hơn giữa huy động và tín dụng. Do đó, ngân hàng sẽ cho vay nhiều hơn số tiền huy động, cho thấy vấn đề về thanh khoản vẫn chưa được giải quyết một cách đáng kể.

Trong bối cảnh có dư thừa thanh khoản ngắn hạn nhưng thanh khoản trung và dài hạn nhạy cảm và biến động, hệ thống ngân hàng vẫn chưa sẵn sàng để cắt giảm lãi suất một cách đáng kể.