Quá lớn để sụp đổ

Quá lớn để sụp đổ
Bài viết này được viết từ thành viên của Group cộng đồng đầu tư Infina (Offcial Group). Link gốc bài viết tại đây nhé!

Một trong những Chaebol hùng mạnh nhất của đất nước Hàn Quốc là Daewoo đã tan vỡ vì khủng hoảng kinh tế năm 1997. Một trong những tập đoàn bất động sản lớn nhất của Trung Quốc là Evergrande đã gần như rơi vào trạng thái phá sản vì thị trường BDS bị khủng hoảng. Cả hai gã khổng lồ ở trên đều đăng xuất khỏi trái đất vì dùng đòn bẩy tài chính quá lớn dẫn đến mất khả năng thanh toán nợ khi khủng hoảng xảy ra.

Một trong những ông kẹ của ngành bất động sản nước nhà là Novaland (NVL) cũng đang đối diện giây phút sinh tử. NVL có điểm chung với sự diệt vong là đòn bẩy tài chính tương đối lớn nhưng có sự khác biệt là hiện nay nền kinh tế không có khủng hoảng, thị trường bất động sản cũng không bị đóng băng. Nhát đâm chí mạng của NVL lại bất ngờ đến từ một cú đánh tưởng như vô hại.

Nguồn cơn khủng hoảng của NVL từ vụ Tân Hoàng Minh, cơ quan quản lý muốn chém gà dọa khỉ, hạn chế doanh nghiệp phát hành trái phiếu không có tài sản đảm bảo một cách vô tội vạ để phòng ngừa rủi ro cho hệ thống tài chính và nền kinh tế. Mọi việc không có gì đáng nói và rất chuẩn theo hướng tích cực. Nhưng bất ngờ vụ án Vạn Thịnh Phát nổ ra đột nhiên khiến cho mọi hành động của cơ quan quản lý trở thành ném chuột vỡ bình.

Bà Trương Mỹ Lan, chủ tịch Vạn Thịnh Phát, liên quan mật thiết với ngân hàng SCB và công ty chứng khoán Tân Việt. Chỉ riêng nửa đầu năm 2022, Tân Việt trở thành tay chơi lớn nhất trên thị trường trái phiếu khi các nhà đầu tư tại đây giao dịch lên tới 5 tỉ USD, gấp 20 lần so với công ty số 2 là TCBS. Bà Lan bị khởi tố, chủ nhân của con số 5 tỉ USD kia bất ngờ rơi vào trạng thái hoảng loạn và đồng loạt đòi bán trái phiếu thu về tiền mặt.

Tại một thời điểm, con số lớn thế kia thì không một ngân hàng nào có thể đáp ứng, chưa nói đến công ty chứng khoán nhỏ bé như Tân Việt. Các doanh nghiệp phát hành trái phiếu đã dùng tiền đầu tư vào dự án, lấy đâu ra tiền mặt để tất toán ngay lập tức, vay ngân hàng cũng không được trong khi người nắm giữ mất niềm tin, nhất quyết đòi thu về tiền mặt.

Vỡ trận toàn tập, thị trường trái phiếu đóng băng hoàn toàn, không một doanh nghiệp nào có thể phát hành trái phiếu mới nhưng các khoản phải tất toán trong thời gian tới là vô cùng lớn mà chưa tìm đâu ra nguồn để trả nợ. Hoạ vô đơn chí, đặc biệt là với những công ty dùng đòn bẩy quá lớn và thần chết đã gõ cửa NVL. Công ty đang nợ hơn 70.000 tỉ, trong đó 30.000 tỉ cần trả trong 12 tháng tới và thêm 20.000 tỉ trong 12 tháng tiếp theo.

Với điều kiện bình thường trước kia thì con số 70.000 tỉ là chuyện không quá lớn. NVL có thể phát hành trái phiếu để đảo một phần nợ, một phần đến từ doanh thu các dự án đã bán trước đó. Xin lưu ý, NVL đã bán được lượng hàng lên tới gần 200.000 tỉ và khoản này sẽ thu dần từ người mua trong nhiều năm tới. Thành ra nghĩa vụ nợ luôn trong tầm tay miễn là có đủ thời gian để quay vòng vốn.

Nhưng tử huyệt của NVL ở chỗ khoản tiền lớn kia cần rất nhiều năm để thu về vì các dự án không thể bàn giao trong 2,3 năm mà đôi khi kéo dài hàng chục năm theo từng giai đoạn. Trong khi khoản nợ 50.000 tỉ lại cần xử lý ngay trong 2 năm tới, nếu không công ty sẽ rơi vào trạng thái phá sản kỹ thuật.

( Phần I)

Tác giả: Ryan Đỗ