Rút Bảo hiểm Xã hội một lần: Những hậu quả đáng lo ngại cho người lao động

Số lượng người lao động rút Bảo hiểm Xã hội (BHXH) một lần đang gia tăng đáng báo động, khiến họ mất lương hưu và các quyền lợi an sinh. Chính sách này cũng ảnh hưởng tiêu cực đến an sinh xã hội lâu dài của người dân.

Rút Bảo hiểm Xã hội (BHXH) một lần đang trở thành một tình trạng đáng lo ngại đối với người lao động.

Theo báo cáo thống kê của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, trong 10 tháng năm 2023, đã có hơn 947.000 người được giải quyết để rút BHXH một lần, tăng 31,38% so với cùng kỳ năm 2022. Điều này chiếm khoảng 5% tổng số người tham gia BHXH.

Nguyên nhân chính của tình trạng này là doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là từ năm 2020 đến nay, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc thu hẹp quy mô sản xuất, kinh doanh, dẫn đến cắt giảm lao động. Tình trạng thiếu việc làm, không có việc làm hoặc mất việc làm đã làm tăng số lượng người rút BHXH một lần. Ngoài ra, hầu hết người lao động có thu nhập thấp, không có tích lũy, trong khi nhu cầu chi tiêu lớn, điều này buộc họ phải rút tiền để trang trải những khó khăn ngay tại thời điểm hiện tại.

Theo các chuyên gia trong ngành bảo hiểm, việc rút BHXH một lần là quyền lợi chính đáng của người lao động tham gia BHXH.

Tuy nhiên, tình trạng người lao động rút BHXH một lần đang gia tăng trong thời gian qua là một vấn đề đáng báo động, ảnh hưởng tiêu cực đến an sinh xã hội lâu dài của người dân.

Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, việc rút BHXH một lần đồng nghĩa với việc khi về già, người lao động sẽ không nhận được lương hưu và mất nhiều quyền lợi an sinh khác. Hơn nữa, việc rút BHXH một lần cũng làm giảm ý nghĩa của chính sách an sinh xã hội, không thể duy trì liên tục thu nhập cho người lao động trong bối cảnh dân số ngày càng già hóa.

Đáng lưu ý, số tiền nhận được khi rút BHXH một lần ít hơn nhiều so với số tiền đã đóng BHXH. Mức đóng BHXH trong 1 năm của người lao động bằng 2,64 tháng lương, nhưng khi nhận BHXH một lần chỉ được nhận số tiền tương ứng 1,5 tháng lương cho những năm đóng trước năm 2014 và 2 tháng lương cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi. Hơn nữa, người lao động sẽ mất cơ hội nhận lương hưu và nguồn thu nhập ổn định khi về già. Họ cũng sẽ không được hưởng thẻ Bảo hiểm Y tế miễn phí khi hết tuổi lao động, điều này sẽ tạo áp lực kinh tế cho con cháu của họ. Thân nhân cũng sẽ mất cơ hội nhận trợ cấp mai táng phí và chế độ tử tuất nếu người hưởng lương hưu chết trong thời gian hưởng lương hưu.

Theo TS. Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, khó khăn trong và sau dịch Covid-19 đã làm tăng số lượng người lao động mất việc, khó khăn trong việc tìm lại công việc mới và cuộc sống thiếu thốn. Do đó, nhiều người đã chọn cách rút BHXH một lần. Mặc dù khó khăn chỉ là tạm thời, nhưng nhiều người đã "nhắm" vào khoản tiền tích lũy cho tuổi già, tức là "bảo hiểm xã hội". Nếu họ rút BHXH sau vài năm đóng, số tiền nhận được chỉ là vài chục triệu đồng. Tuy nhiên, nếu họ giữ lại số tiền đóng BHXH và tìm cách vượt qua khó khăn tạm thời, thì khi về già, họ sẽ có lương hưu và được cấp thẻ BHYT miễn phí.

TS. Bùi Sỹ Lợi cũng đề xuất một số giải pháp để hạn chế số người rút BHXH một lần. Đầu tiên, cần tuyên truyền để người lao động hiểu rõ ý nghĩa và giá trị của BHXH, cũng như có chính sách hỗ trợ và giải quyết các khó khăn trước mắt để giữ được mạng lưới an sinh. Thực tế cho thấy, việc rút quỹ BHXH một lần có thể không đủ để trang trải cuộc sống và tạo ra việc làm cho gia đình người lao động. Do đó, cần có các gói vay ưu đãi để hỗ trợ thêm cho họ. Đồng thời, cần có chính sách tạo nguồn sinh kế, giải quyết việc làm bền vững hoặc hỗ trợ doanh nghiệp ổn định sản xuất và chuyển đổi ngành nghề. Hỗ trợ đào tạo lại nghề cho người lao động qua quỹ bảo hiểm thất nghiệp cũng là một giải pháp hiệu quả.

"Để hạn chế tình trạng người lao động rút BHXH một lần, giảm thời gian đóng BHXH xuống 15 năm, thậm chí 10 năm để hưởng lương hưu là phù hợp và rất tốt cho người lao động

Nguồn: Báo CafeF

[question] Tại sao số người rút bảo hiểm xã hội một lần đã tăng lên trong năm 2023?,Theo các chuyên gia, có giải pháp nào để hạn chế việc rút bảo hiểm xã hội một lần không?