Spiro - Startup Đổi Xe Máy Cũ Lấy Xe Điện Mới Tại Châu Phi

Startup đổi xe máy cũ lấy xe điện mới dự định ‘EV hoá’ thành phẩm nhưng 40% bị chuyển thành phế liệu, đành bán lại với giá gần 500 nghìn đồng
Spiro, startup chuyên đổi xe máy cũ lấy xe điện mới, đang gặp khó khăn khi 40% số xe thu thập được phải bán lại với giá rẻ hoặc chuyển thành phế liệu.

Spiro - Startup Đổi Xe Máy Cũ Lấy Xe Điện Mới Tại Châu Phi

Suốt gần 5 năm, Dandao Simon, một tài xế ở thành phố cảng Cotonou, Benin, đã phải chi khoảng 70% thu nhập của mình để mua xăng và sửa chữa xe máy cũ. Tuy nhiên, từ năm 2023, anh đã biết đến Spiro - một startup chuyên đổi xe máy cũ lấy xe điện mới với nhiều trạm đổi pin ở Cotonou.

Cùng với 4.000 tài xế khác, Simon đã đến Spiro và đổi chiếc xe máy cũ của mình lấy mẫu Commando chạy điện. Chiếc xe mới này có thể đi được quãng đường lên tới 160 km sau mỗi lần sạc.

"Tôi yêu chiếc xe mới vì nó không có xích. Tôi sẽ không cần nhờ đến thợ cơ khí để thay dầu nữa. Thu nhập của tôi không lớn, nhưng đã được cải thiện rất nhiều", Simon chia sẻ.

Spiro là công ty xe 2 bánh chạy điện lớn nhất châu Phi, được thành lập vào năm 2019 bởi Quỹ Công nghiệp hóa và Chuyển đổi Châu Phi (ATIF). Đến nay, Spiro đã triển khai 10.000 chiếc xe máy điện tại Benin, Togo, Rwanda và Kenya. ATIF đảm nhận vai trò tài trợ và bổ nhiệm một số vị trí CEO.

Spiro kiếm tiền từ việc thu thập pin xe điện cũ và từ 600 trạm đổi pin, theo Giám đốc điều hành Jules Samain. Mặc dù thành công đến nay rất ấn tượng, nhưng các chuyên gia xe điện cảnh báo rằng công ty có thể gặp khó khăn trong tương lai do mô hình kinh doanh thâm dụng vốn đòi hỏi nhiều máy móc và thiết bị.

Theo Toffene Kama, một nhà đầu tư tại Mercy Corps Ventures, việc chịu trách nhiệm toàn bộ chi phí phương tiện để đưa người dùng vào mạng hoán đổi là không khả thi trong thời gian dài. "Nếu bạn lấy lại những chiếc xe hiện có, vứt chúng đi và đưa cho khách hàng một chiếc xe điện mới, bạn có thể sẽ phải bù đắp bằng chi phí năng lượng cao hơn", Kama nói.

Ban đầu, Spiro kỳ vọng có thể kiếm tiền từ việc trang bị công nghệ xe điện cho những chiếc xe máy cũ

Tuy nhiên, điều đó đã không thành công. Samain cho biết khoảng 40% số xe mà Spiro thu thập được đã bị chuyển thành phế liệu và bán với giá dưới 20 USD/chiếc (gần 500 nghìn đồng). Hiện tại, hàng trăm chiếc xe bị bỏ hoang đang chờ được loại bỏ ở Togo và Benin.

Bất kỳ chủ sở hữu xe đạp nào cũng có thể đến trung tâm trao đổi của Spiro, xác minh thông tin và sau đó nhận một chiếc xe điện hoàn toàn mới trong vòng 1 tuần. Tài xế sẽ phải trả khoản phí hàng ngày là 3.200 franc CFA (5,32 USD) để sử dụng dịch vụ đổi pin tối đa bảy lần và mỗi lần đổi pin bổ sung sẽ có giá 500 franc CFA (83 xu). Phí hàng ngày đã bao gồm bảo hiểm và dịch vụ bảo trì. Sau khi đi được 150.000 km, tài xế sẽ được toàn quyền sở hữu chiếc xe và không cần phải trả phí đổi xe hàng ngày nữa.

Samain cho biết Spiro đã đầu tư hơn 50% số vốn 143 triệu USD mà công ty đã huy động được để đạt được quy mô hiện tại. Để đưa 10.000 chiếc xe máy điện ra thị trường, công ty cũng sẽ phải mất hơn 100 triệu USD.

"Thành thật mà nói, đó là một số tiền rất lớn", Samain nói và cho biết Spiro sẽ tiếp tục loại bỏ những chiếc xe cũ cho đến khi có cách bền vững để trang bị thêm công nghệ xe điện. "Tôi nghĩ rằng một số công ty đã thử trang bị thêm công nghệ nhưng kết quả không khả quan. Tôi không nghĩ rằng đó là một lựa chọn khả thi vào lúc này".

Mặc dù vấn đề này, một số người dùng đã bắt đầu tận dụng ưu đãi trao đổi của Spiro. Ví dụ, tại thủ đô Lome của Togo, Anani Yaovi Paul, 28 tuổi, đã quyết định mua một chiếc xe máy cũ giá rẻ chỉ để đổi lấy một chiếc xe điện Spiro Commando mới tinh.

Một giám đốc điều hành của Spiro cho biết công ty không quan tâm quá nhiều đến việc bán lại xe cũ, miễn là chủ sở hữu xe trả đều đặn phí hàng ngày và sử dụng dịch vụ đổi pin tại trạm. "Mọi người có vẻ đều đã biết đến xe của chúng tôi. Giờ chúng tôi cần thay đổi chiến lược một chút", ông nói và cho biết công ty đang thử nghiệm "chiến lược mô hình giảm giá" ở Kenya và "làm việc với một số đại lý để làm nền tảng phân phối sản phẩm".

Oluwatosin Osho, một nhà phân tích đầu tư, tin rằng mô hình kinh doanh của Spiro đầy hứa hẹn và công ty vẫn có thể thu được lợi nhuận. "Tôi nghĩ loại mô hình kinh doanh này vẫn có thể mang lại lợi nhuận cao", anh nói và cho biết, yếu tố chính dẫn đến thành công cho các doanh

Nguồn: Báo CafeF

[question] Startup Spiro đã triển khai bao nhiêu chiếc xe điện ở các quốc gia châu Phi?,Các vấn đề mà Spiro đang gặp phải trong việc chuyển đổi xe máy cũ thành xe điện là gì?