Tăng cường công khai ngân sách địa phương: Thách thức và giải pháp

Tăng cường công khai ngân sách địa phương: Thách thức và giải pháp

Việc công khai ngân sách địa phương vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn và thách thức. Chuyên gia kinh tế đề xuất tăng nguồn thu địa phương để đẩy mạnh công khai ngân sách. Tìm hiểu thêm về tình hình và giải pháp trong bài viết này.

Tăng cường công khai ngân sách địa phương

Tăng cường công khai ngân sách địa phương là một vấn đề quan trọng trong việc xây dựng sự minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính công. Tuy nhiên, hiện tại việc công khai ngân sách địa phương vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn và thách thức.

Thực tế về công khai ngân sách địa phương

Thực tế cho thấy, mặc dù đã có quy định đầy đủ về công khai ngân sách, nhưng việc thực hiện vẫn còn hạn chế. Có tình trạng công khai theo kiểu đối phó, không tuân thủ quy định và không đáp ứng đầy đủ yêu cầu của công khai ngân sách. Điều này đã được chứng minh qua việc xây dựng cổng thông tin công khai ngân sách Nhà nước. Từ năm 2018 đến nay, chỉ có từ 37-41 địa phương gửi báo cáo lên cổng thông tin công khai ngân sách mỗi năm, trong khi hơn 20 địa phương không gửi báo cáo.

Theo kết quả nghiên cứu thực địa tại hai tỉnh Điện Biên và Bà Rịa-Vũng Tàu, vẫn còn một số khoảng trống giữa văn bản pháp luật và quá trình triển khai thực tế. Việc công khai ngân sách chỉ dừng lại ở cấp tỉnh, trong khi tại cấp xã và các quỹ ngoài ngân sách chưa có quy định rõ ràng về công khai trực tuyến tài liệu ngân sách.

Ông Nguyễn Văn Long, đại diện nhóm nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Việt Nam (VESS), cho biết rằng tài liệu ngân sách như dự thảo dự toán và báo cáo tình hình thực hiện ngân sách chưa rõ ràng và khó xác định. Việc công khai ngân sách tại các cấp cơ sở cũng chưa được thực hiện đầy đủ, gây khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận thông tin.

Bà Đỗ Thanh Huyền, chuyên gia phân tích chính sách công tại Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, cho rằng công khai thông tin và tài liệu ngân sách Nhà nước sẽ giúp các cấp chính quyền địa phương tuân thủ chính sách và pháp luật một cách tốt hơn. Tuy nhiên, hiện tại việc công khai ngân sách vẫn chưa đạt được mục đích này.

Giải pháp tăng nguồn thu địa phương

Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc công khai ngân sách chưa hiệu quả là sự phụ thuộc của địa phương vào trợ cấp từ ngân sách Trung ương. Nhiều địa phương, đặc biệt là những địa phương nghèo, không có nguồn thu đủ để tự cân đối ngân sách. Điều này dẫn đến việc không có trách nhiệm giải trình và minh bạch với người dân về việc sử dụng ngân sách.

Để giải quyết vấn đề này, chuyên gia kinh tế đề xuất tăng nguồn thu địa phương. Thay vì phụ thuộc vào trợ cấp từ ngân sách Trung ương, địa phương cần tìm cách tăng thu ngân sách bằng cách phát triển doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. Khi địa phương có nguồn thu tại chỗ, họ sẽ có trách nhiệm giải trình và minh bạch với người dân về việc sử dụng ngân sách.

TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cũng nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc tăng thu ngân sách địa phương. Ông cho rằng để trở thành một quốc gia phát triển tiên tiến, Việt Nam cần có nhiều doanh nghiệp hơn. Việc phát triển doanh nghiệp sẽ tạo ra nguồn thu ngân sách địa phương và tăng khả năng giám sát của người dân về việc sử dụng ngân sách.

Kết luận

Tăng cường công khai ngân sách địa phương là một nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng sự minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài chính công. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự đồng thuận và hợp tác giữa các cấp chính quyền địa phương, các chuyên gia kinh tế và người dân. Chỉ khi có sự tăng cường công khai ngân sách và tăng thu ngân sách địa phương, chúng ta mới có thể xây dựng một hệ thống tài chính công minh bạch và hiệu quả.

[question] Tại sao việc công khai ngân sách tại các địa phương ở Việt Nam vẫn còn thiếu minh bạch?,Theo các chuyên gia, giải pháp nào sẽ giúp tăng minh bạch ngân sách tại các địa phương?