Tối ưu hóa cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt cho đồ uống có cồn

Các chuyên gia đề xuất áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt cho đồ uống có cồn

Cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) cho đồ uống có cồn đã trải qua nhiều thay đổi trong vòng 15 năm qua.

Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), thuế TTĐB đã tăng từ mức 50% vào năm 2015 lên 55% vào năm 2016 và sau đó lên 65% vào năm 2018. Tuy nhiên, các mục tiêu đề ra vẫn chưa đạt được như kỳ vọng.

Một số chuyên gia đã đề xuất áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên nồng độ cồn để tối ưu hóa việc đánh thuế cho đồ uống có cồn.

Theo ông Phạm Tuấn Khải, nguyên vụ trưởng vụ Pháp luật, Văn phòng chính phủ, cần có đánh giá kĩ hơn về tác động của các quy phạm hiện hành đang tồn tại. Ông nêu ý kiến rằng việc đánh thuế TTĐB là 65% chưa có hiệu quả đáng kể và cần xem xét tác động của thuế này đến doanh nghiệp sản xuất thuế tiêu thụ đặc biệt.

Ông Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Đại học Kinh doanh và Công nghệ, cũng chia sẻ quan điểm tương tự. Ông cho rằng nếu nhà nước tiếp tục tăng thuế, sản phẩm sẽ phải tăng giá và người tiêu dùng sẽ chọn mua những sản phẩm giá rẻ hơn trên thị trường. Thay vì tăng thuế, ông Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế, cho rằng cần tăng cường hiệu quả quản lý đối với khu vực đồ uống có cồn phi chính thức và kết hợp nhiều giải pháp chính sách khác để hạn chế lạm dụng đồ uống có cồn.

Hiện nay, cơ chế thuế TTĐB áp dụng cho bia không phù hợp với mục tiêu giảm tác hại của việc tiêu thụ đồ uống có cồn. Sản phẩm bia có nồng độ cồn từ 4% đến 5.3% và có giá bán chênh lệch không nhiều. Bia nhập khẩu chiếm tỷ trọng rất thấp và không có sản phẩm nhập lậu. Do đó, xây dựng chính sách thuế cho sản phẩm bia tương đối dễ dàng so với các sản phẩm rượu.

Trong khi đó, ngành rượu có nhiều sản phẩm khác nhau với nồng độ cồn và giá bán chênh lệch lớn. Rượu nhập khẩu chính ngạch và rượu sản xuất công nghiệp chiếm tỷ trọng thấp, trong khi rượu nhập lậu, rượu giả, rượu nấu thủ công vẫn còn phổ biến. Điều này gây thất thu ngân sách và ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính và gây hại sức khỏe người dùng.

Để tối ưu hóa cơ chế thuế TTĐB cho đồ uống có cồn, các chuyên gia đề xuất áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên nồng độ cồn. Phương pháp này đã được áp dụng thành công ở nhiều quốc gia hiện đại và phát triển như EU, Singapore, Úc, Nhật Bản. Việc tính thuế theo nồng độ cồn giúp đảm bảo sự công bằng giữa các doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn và quy mô nhỏ, đồng thời khuyến khích người tiêu dùng sử dụng những sản phẩm có chất lượng cao.

Một lợi ích khác của việc áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên nồng độ cồn là hạn chế tác động tiêu cực đến người tiêu dùng. Hiện nay, mô hình thuế tương đối (tính theo giá trị) tạo ra sự không công bằng cho các sản phẩm bia có nồng độ cồn khác nhau. Sản phẩm bia có độ cồn thấp lại phải chịu thuế nhiều hơn bia có độ cồn cao hơn, mặc dù tác động sức khỏe tiêu dùng của chúng khác nhau.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên nồng độ cồn có thể mất nhiều thời gian và cần có lộ trình cụ thể. Đồng thời, cần tăng cường hiệu quả quản lý đối với khu vực đồ uống có cồn phi chính thức và kết hợp nhiều giải pháp chính sách khác để hạn chế lạm dụng đồ uống có cồn.

Trong việc tối ưu hóa cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt cho đồ uống có cồn, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng và đánh giá tác động xã hội của các quy phạm hiện hành. Việc áp dụng cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên nồng độ cồn có thể đảm bảo công bằng và hạn chế tác động tiêu cực đến người tiêu dùng và doanh nghiệp.

[question] Cơ chế thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên gì để tính toán thuế?,Tại sao áp dụng cơ chế thuế cho sản phẩm bia dễ dàng hơn so với sản phẩm rượu?