Xây dựng đường sắt đô thị: Lựa chọn đúng hướng

Xây dựng đường sắt đô thị: Lựa chọn đúng hướng

Việc xây dựng đường sắt đô thị đòi hỏi sự chặt chẽ trong quản lý và kế hoạch rõ ràng. Thay vì vội vàng xây nhiều tuyến cùng lúc, việc xây dựng dứt điểm từng tuyến sẽ mang lại hiệu quả thực tiễn và giảm ùn tắc giao thông.

Vận hành các tuyến đường sắt đô thị là một vấn đề quan trọng đối với các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM.

Tuy nhiên, quá trình triển khai và chuẩn bị đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị đang diễn ra rất chậm chạp. Để tránh đội vốn và đảm bảo hiệu quả thực tiễn, việc xây dựng dứt điểm từng tuyến metro một cách chặt chẽ là cần thiết.

Tiến độ và vấn đề đầu tư

Theo quy hoạch đến năm 2030, Thủ đô dự kiến có 10 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 417 km, trong đó có 342 km đi trên cao và 75 km đi ngầm. Hiện chỉ có tuyến Cát Linh - Hà Đông đã vận hành thương mại sau 10 năm xây dựng. Có 5 tuyến khác đang được triển khai. Tuyến Nhổn - ga Hà Nội dự kiến khai thác đoạn trên cao cuối năm 2022, toàn tuyến khánh thành vào năm 2027. Tuyến số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo đang đề xuất điều chỉnh ga tổng mặt bằng ga C9, cạnh Hồ Gươm.

Hai tuyến số 3 ga Hà Nội đến Hoàng Mai và tuyến số 5 Văn Cao - Ngọc Khánh - Hòa Lạc đã được thành phố thông qua chủ trương đầu tư. Tuyến số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi đang lựa chọn tư vấn thiết kế kỹ thuật. Thành phố cũng đã giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) chuẩn bị các tuyến còn lại gồm: Nam Thăng Long - Nội Bài; Trần Hưng Đạo - Thượng Đình; Cổ Nhuế - Vành Đai 3 - Lĩnh Nam - Bát Tràng - Dương Xá.

Tuy nhiên, theo Bộ Giao thông vận tải, dự án đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội và Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo đang chậm tiến độ và cần điều chỉnh tăng vốn đầu tư. Dự án Nhổn - ga Hà Nội dự kiến đội vốn thêm hơn 1.900 tỷ đồng, dự án Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo dự kiến đội vốn thêm hơn 16.000 tỷ đồng. Thời hạn khai thác thương mại của các dự án này cũng còn khó đoán định sau nhiều lần gia hạn.

Ưu tiên từng tuyến

Việc xây dựng đường sắt đô thị đòi hỏi sự chặt chẽ trong quản lý và kế hoạch rõ ràng. Thay vì vội vàng xây nhiều tuyến cùng lúc, việc xây dựng dứt điểm từng tuyến metro theo mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD) sẽ mang lại hiệu quả thực tiễn.

Theo KTS Ngô Viết Nam Sơn, một tuyến metro cần phải thu hút hàng triệu người tham gia sử dụng hàng ngày mà không cần đến xe cá nhân. Việc xây dựng dứt điểm từng tuyến sẽ giúp giảm ùn tắc giao thông và thay đổi thói quen sử dụng phương tiện giao thông của người dân xung quanh.

Người dân cũng đang rất mong chờ việc xây dựng các tuyến đường sắt đô thị. Anh Nguyễn Mạnh Cường, cư dân Khu đô thị Nam Thăng Long, cho rằng việc xây dựng tuyến metro Nam Thăng Long - Nội Bài sẽ giúp giãn ra khu vực dân cư đông đúc và giảm ùn tắc giao thông trong nội đô. Anh cũng đề nghị ưu tiên xây dựng tuyến này để mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chuyên gia giao thông Vũ Anh Tuấn cũng nhấn mạnh cần có cơ chế đặc thù cho việc xây dựng đường sắt đô thị. Ông kiến nghị thành lập các ban điều hành đặc biệt có thẩm quyền giải quyết vướng mắc để đảm bảo tiến độ và pháp luật. Việc áp dụng mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD) cũng được đề xuất để giải quyết những bài toán khó giao thông đô thị.

Việc xây dựng đường sắt đô thị là một công việc lớn và đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ. Tuy nhiên, việc xây dựng từng tuyến một và đảm bảo hiệu quả thực tiễn sẽ giúp giảm ùn tắc giao thông và mang lại lợi ích cho người dân. Việc phân cấp và phân quyền rõ ràng cũng là một yếu tố quan trọng để đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt đô thị.

[question] Mô hình TOD trong phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng có ý nghĩa gì?,Các chuyên gia giao thông đề nghị áp dụng cơ chế đặc thù cho các dự án đường sắt đô thị như thế nào?